Breyting bíla - uppfærsla
Uppfærsla bensínbíla:
Um áratuga skeið hefur búnaði verið bætt við bensínvélar víða um heim til að skapa val um að geta nýtt metan eldsneyti á akstri bensínbíla . Þessi þjónusta er einnig í boði hér á landi og eftirspurn aukist mikið. Umferðarstofa hefur gefið út skoðunarhandbók fyrir uppfærð ökutæli í samræmi við evrópskar reglur og veitir verkstæðum löggildingu til uppfærslu á bílum. Vitað er um áhuga margra verkstæða á að bjóða upp á uppfærsluþjónustu á bílum og þau sem hlotið hafa löggildingu eru tilgreind á heimasíðu Umferðarstofu
Listi yfir löggild uppfærsluverkstæði hjá Umferðarstofu - sjá hér
Fjölgun ökutækja á árinu 2010 má að stærstum hluta rekja til aukningar í uppfærslu (breytingu) á hefðbundnum bensínbílum í metan/bensínbíla en sala á nýjum metan/bensínbílum frá umboðunum jókst einnig meira á árinu 2010 en áður.
Aukning í uppfærslu ökutækja hefur leitt til fjölgunar starfa á bílgreinasviði. Þrjú fyrirtæki hafa þegar kynnt þjónustu sína og hjá þeim eru biðlistar eftir uppfærslu. Vitað er um þrjú önnur fyrirtæki sem eru langt kominn í undirbúningi sínum inn á markaðinn og bilvélavirkjum sem kunna til verka fjölgar hratt. Borgarholtsskóli hefur frá árinu 2006 boðið nenendum á bílgreinasviði upp á námskeið um uppfærslu á bílum og viðhald á metankerfum ökutækja og hófu samstarf við Iðuna á árinu 2010 um endurmenntun bílvélavirkja á því sviði. Dagana 11-12 mars síðastliðinn héldu Borgarholtsskóli og Iðan sitt annað endurmenntunarnámskeið fyrir starfandi bílvélavirkja. Fullbókað var á námskeiði í mars 2011 og efirspurn það mikil að fleiri námskeið eru fyrirhugað á árinu 2011 - sjá frétt
Eftir uppfærslu á bensínbíl í bensín/metanbíl hefur bíllinn tvo eldsneytisgeyma og algengt að metangeymi sé komið fyrir í farangursrými eða á öðrum heppilegum stað eftir gerð bílsins. Uppfærður bensínbíll kemst því mun lengra á eldsneytisbirgðum eftir uppfærslu eða sem nemur þeirri akstursvegalenda sem unnt er að aka á metan-birgðunum . Eftir uppfærslu velur bíllinn fyrst metan eldsneyti en ef metanbirgðir klárast á akstri skiptir bíllinn sjálfkrafa yfir á bensínbirgðir án þess að munur finnist á akstri.
Uppfærsla dísilbíla:
Uppfærsla á dísilvélum hefur einnig aukist mikið í heiminum og mikil þróun átt sér stað í þeim efnum á síðustu árum. Í dag er í boði að uppfæra dísilvéla þannig að þær gangi fyrir blöndu af dísilolíu og metani. Hlutfall metan eldsneytis eftir uppfærslu dísilvélar er algengt um og yfir 50%. Eftir uppfærslu á dísilbíl minkar því notkun á dísilolíu um 50% hið minnsta. Vélamiðstöðin kynnti í júní 2010 uppfærslu á dísilvélum með þessum hætti sem fjölmiðlar gerðu fréttinni góð skil.
Metan-lán frá Landsbankanum til uppfærslu bíla - hér
Metanklasafundur um uppfærslu ökutækja og öyggismál var handinn fimmtudaginn 10 mars 2011
Sú mikla aukning sem verið hefur og fyrirsjáanlega mun verða í uppfærslu hefðbundinna bensínbíla í metan/bensínbíla var rædd á sérstökum metanklasafundi sem handinn var þann 10. mars 2011 og boðað til að frumkvæði Metan hf í kjölfar umræðu í fjölmiðlum um öryggismál og eftirlit með uppfærðum ökutækjum í landinu. Efni fundarins laut að verklagi við uppfærslu ökutækja í landinu, öryggismálun og eftirliti með vottun íhluta og frágangi þeirra í uppfærðum ökutækjum.
Fundurinn var vel sóttur þótt boðað hafi verið til fundarins með stuttum fyrirvar í ljósi umræðu í fjölmiðlum og vísbendinga um þörf á upplýsingum um öryggismál, verklag og eftirlit. Fundinn sátu fulltrúar sex verkstæð sem hlotið hafa löggildingu til uppfærslu ökutækj eða koma til með að fá hana á næstunni, fulltrúi Umferðarstofnunar , fulltrúar skoðunarstöðva sem vinna eftir handbók frá Umferðarstofnun, kennarar frá Borgarholtsskóla og Iðunni , fulltrúi metanframleiðslu hjá SORPU, framkvæmdastjóri SORPU og Metan, markaðsstjóri Metan og fulltrúi neytenda sem ekið hefur á uppfærðu ökutæki í eitt ár.
Fram kom á fundinum að þau verkstæði sem uppfæra bíla í dag uppfylla skilyrði til uppfærslu ökutækja samkvæmt kröfum Umferðarstofnunar. Að fyrirtækin vinna með vottaða íhluti frá viðurkenndum framleiðendum sem hafa allt að áratuga reynslu af framleiðslu íhluta og uppfærslu ökutækja. Einnig var staðfest að á verkstæðunum starfa löggildir bifvélavirkjar sem hlotið hafa þjálfun frá framleiðendum og söluaðilum metankerfa (íhluta) sem unnið er með og að Umferðarstofnun fylgist með því að svo sé. Bæði hefur verið um það að ræða að erlendir sérfræðingar hafa komið til landsins og þjálfað bifvélavirkja sem og að bifvélavirkjum hefur verið boðið erlendis til starfsþjálfunar. Allir íhlutir til uppfærslu ökutækja hér á landi hafa hlotið úttekt og uppfylla kröfur Umferðarstofunnar um vottun og merkingar.
Umræður voru góðar um öryggismál almennt og öryggi þess að hafa metangeyma í farangursrými ökutækja. Rætt var um þann festibúnað sem notaður er hjá íslensku verkstæðunum og fram kom hjá Kristófer Á. Kristóferssyni , fulltrúa Umferðarstofnunar, að festibúnaður sá sem verkstæðin nota hér á landi er mun rammgerðari en kröfur eru um í Evrópu. Þá var á það bent af fulltrúum verkstæðanna að almennt sé viðurkennt að minni hætta stafi af metangeymi ökutækja en bensíngeymi og engin ágreiningur gerður við þá fullyrðingu.
Fram kom að mun minni líkur eru á metangeymir gefi sig fremur en bensíngeymir auk þess sem erfiðara sé að kveikja í metaneldsneyti ef það losnar út í umhverfið en ef um bensín væri að ræða. Metangeymar eru úr stáli eða öðrum málmi og þá styrktir með koltrefjum en bensíngeymar algengt úr plasti. Þá var áréttað að metaneldsneyti er ekki eitrað og veldur ekki skaða við innöndun eða snertingu og að metanið sé eðlislétt að það staldri stutt við á vettvangi ef það sleppur úr birgðargeymslu. Metan er jafnframt lyktarlaust en lyktarefni bætt út í það áður en það er selt sem ökutækjaeldsneyti svo greina megi strax ef um leka er að ræða í búnaði.
Fundarmenn höfðu kynnt sé kynningarmyndban um prófanir á styrkleika og öryggi metangeymis í farasngursrými . Að sögn Kristófers Á. Kristófersson þótti myndbandið afar fróðlegt og hugstillandi fyrir suma og staðfesti vel það sem komið hafi fram hjá evrópskum eftirlitsaðilum um öryggi og stöðugleika metasneldsneytis og metangeyma í ökutækjum ( sjá tengla að neðan) Myndskeiðið staðfestir að þótt metangeymir lendir í eldhafi er springihætt ekki sú sem margi kynnu að halda og þegar öryggisventlar losa metan út í logandi umhverfið skapast ekki sú sprengihætta sem margir óttast sökum þrýstings í geymum og stöðugleika metan sameindarinnar – í mörgum tilfellum mætti frekar gera ráð fyrir metanið gæti slökkt eld í næsta umhverfi við öryggisrofa á metangeymi.
Rætt var um legu metangeyma á pallbílum og hvort ráðlegt væri að þeir lægju langsum. Fram kom hjá talsmönnum verkstæðanna að slíkt væri heimilað í Evrópu og staðfesti Kristófer það. Jafnframt kom fram að Vélamiðstöðin hafi hannað búnað til að tryggja enn betur öryggi vegna langsumliggjandi kútar á pallbílum þannig að kútarnir halli um 15° og tryggi betur að þeir reistist upp ef um kröftugan aftanáarekstur væri að ræða.
Á fundinum kom skýrt fram að vinnubrögð við uppfærslu ökutækja í landinu hafi farið afar vel af stað, að allar upplýsingar frá verkstæðum væru aðgengilegar og samskipti við eftirlitsaðila verið góð og ábyrg. Einnig kom fram á fundinum að ástæða sé til að ætla að innflutningur einstaklinga á íhlutum (metankerfum) kunni að eiga sér stað með kaupum á netinu og því viðbúið að íhlutir verði í umferð í framtíðinni sem uppfylli ekki kröfur um vottun hér á landi. Fulltrúar skoðunarstöðva bentu á mikilvægi þess fyrir verkstæðin að tryggja að vottunarmerkingar á íhlutum þeirra væru sjáanlegar á íhlutunum eftir að þeir væru komnir í ökutækin enda yrðu skoðunarstöðvarnar hið minnsta að geta séð merkingar með speglum til að geta staðfesta vottun þeirra. Og þannig væri unnt að stemma stigu við óvottuðum íhlutum sem kynnu að verða í umferð hér á landi í framtíðinni.
Einnig voru ræddar reglu um sölu verkstæða á vottuðum metankerfum til þriðja aðila og staðfest að erlendir framleiðendur geri ríka kröfu til verkstæð sem vinna með búnað frá þeim og banni með öllu sölu á kerfum til þriðja aðila nema fyrir liggi staðfesting um samstarf löggildra verkstæða sem framleiðandinn vitu um og hafi lagt blessun sína yfir. Rætt var um möguleika á því að einstaklingar færu með bíl sinn úr landi til uppfærslu og bent á að skoðunarstöðvarnar fylgist vel með því að allur búnaður sé vottaður. Áréttað var að metangeymar mættu ekki verða neðsti hluti bílgrindarinnar og ef þeir liggja í svipaðiri hæð og hásingar ökutækis beri að hylja þá með málmhlíf. Fulltrúar skoðunarstöðva töldu hagræði felast í því að Umferðarstofnun hannaði staðlað skjal sem fylgdi ökutækjum og starfsmenn verkstæðin útfylltu um íhluti, vottanir og merkingar og að skjalinu bæri að framvísa við skoðun.
Að lokum var það staðfest á fundinum að eftirlitsaðilar og kennarar væru heillt yfir ánægðir með frágang og verklag við uppfærslu ökutækja til þessa.
Sjá myndsnkeið á Youtube um álagsprófanir á metangeymum í farangursrými ökutækja- sjá hér
Sjá einnig öryggi metanledsneytis - hér
